Motarjem City

۵ اشتباه رایج در ترجمه مدارک تحصیلی که باعث ریجکتی می‌شود

فهرست مطالب

ترجمه مدارک تحصیلی یکی از حساس ترین مراحل مهاجرت، ادامه تحصیل یا اخذ ویزا است. کوچکترین خطا در این فرآیند میتواند نتیجه‌ی ماه‌ها تلاش را یک شبه بر باد دهد. در این مقاله، ۵ اشتباه رایج و مهلکی را بررسی میکنیم که باعث ریجکتی (Rejection) ترجمه مدارک تحصیلی می شوند و راهکارهای جلوگیری از هر یک را ارائه میدهیم.

۱. ناهماهنگی اطلاعات هویتی میان مدارک مختلف

مشکل: یکی از شایع ترین و خطرناکترین اشتباهات، ناهماهنگی در اطلاعات هویتی یا تحصیلی میان مدارک ترجمه شده و اصل آنهاست. برای مثال، در پاسپورت نام به صورت «Mohammadreza» نوشته شده، اما در ترجمه مدرک تحصیلی به صورت «Mohammad Reza» درج میشود. اداره مهاجرت ممکن است تصور کند این دو نفر متفاوت هستند یا مدرک جعلی است.

همچنین تفاوت در تاریخ تولد، شماره پاسپورت یا نام والدین میان مدارک مختلف، یکی از دلایل اصلی ریجکتی محسوب میشود.

راهکار: قبل از تأیید نهایی ترجمه، خودتان آن را با پاسپورت و مدارک اصلی تطبیق دهید. نام، تاریخ تولد، شماره پاسپورت، نام والدین و تمام اطلاعات شخصی باید دقیقاً در تمام مدارک یکی باشند. حتی به فاصله ها، حروف بزرگ و کوچک و علائم نگارشی دقت کنید.

۲. ترجمه ناقص یا حذف بخشهایی از سند

مشکل: بسیاری از متقاضیان یا حتی مترجمان، بخش هایی از سند را که «به نظرشان مهم نیست» حذف میکنند. این اشتباه شامل موارد زیر است:

  • ترجمه نکردن توضیحات پشت مدرک یا پاورقی ها
  • اسکن فقط روی برگه در مدارک دوطرفه
  • حذف مهرها، امضاها و یادداشت های حاشیه‌ای
  • ترجمه نکردن ضمیمه ها و صفحات تکمیلی

افسر مهاجرت دقیقاً همان بخشهایی را که حذف شدهاند برای تطبیق صحت مدرک نیاز دارد. علاوه بر این، ارائه نسخه های ناقص یا تصاویر با کیفیت پایین برای ترجمه رسمی کافی نیست و یکی از شایعترین اشتباهات محسوب میشود.

راهکار: تمام صفحات مدرک را بهطور کامل اسکن کنید و برای ترجمه تحویل دهید. مدارک تحصیلی تنها شامل مدرک پایان دوره نیست؛ ریزنمرات، گواهی اشتغال به تحصیل و حتی گواهیهای آموزشی کوتاهمدت نیز ممکن است مورد درخواست باشند. حتماً پیش از آغاز ترجمه، چکلیست کامل مدارک مورد نیاز را تهیه کنید.

۳. ترجمه نادرست عناوین و اصطلاحات تخصصی

مشکل: ترجمه لغوی و نادرست عناوین تحصیلی و شغلی یکی از اشتباهات مهلک است. برای مثال، ترجمه «کارشناس ارشد عمران» به «Civil Engineer» در حالی که در برخی کشورها این عنوان نیازمند مجوز حرفه ای خاصی است، میتواند باعث رد شدن ارزیابی مدرک توسط مؤسساتی مانند WES یا IQAS شود.

همچنین در ترجمه ریزنمرات، استفاده نکردن از واژگان استاندارد برای نام دروس و اصطلاحات تخصصی، به ویژه در رشته های پزشکی، حقوق و مهندسی، یکی از دلایل اصلی ریجکتی است.

راهکار: از مترجمانی استفاده کنید که با اصطلاحات تخصصی رشته شما آشنایی دارند. مترجمان حرفه ای از معادل های پذیرفته شده توسط مؤسسات بین المللی مانند WES و NARIC استفاده میکنند تا ترجمه از نظر تطبیق آموزشی نیز معتبر باشد. در صورت تردید در معادل انگلیسی عنوان مدرک یا عنوان شغلی، با مشاور مهاجرت یا مؤسسه ارزیابی مدارک مشورت کنید.

۴. فاقد مهر رسمی، سربرگ معتبر یا شماره مترجم

مشکل: اگر ترجمه مهر رسمی یا شماره مترجم نداشته باشد یا در سربرگ رسمی نباشد، در سفارت یا اداره مهاجرت رد میشود. ترجمه رسمی باید بر روی سربرگ مترجم مورد تأیید قوه قضاییه چاپ شده و مهر و امضا شود.

همچنین برای معتبر شدن ترجمه رسمی مدارک تحصیلی در برخی سفارتخانهها و دانشگاه های خارجی، باید تأییدیه های مهر وزارت امور خارجه و مهر دادگستری را نیز دریافت کنید.

راهکار: مدارک خود را فقط به دارالترجمه های رسمی و دارای مجوز از قوه قضاییه بسپارید. قبل از ارسال ترجمه به سفارت یا مؤسسه مهاجرتی، از وجود مهر رسمی، شماره مترجم و سربرگ معتبر اطمینان حاصل کنید. همچنین مطمئن شوید که تمام تأییدیه های مورد نیاز (دادگستری و وزارت امور خارجه) را دریافت کردهاید.

۵. عدم دریافت تأییدیه تحصیلی پیش از ترجمه

مشکل: بر اساس بخشنامهها از سال ۱۳۹۸، همه فارغ التحصیلان پیش از ترجمه رسمی مدرک تحصیلی خود باید از مراجع ذیربط تأییدیه تحصیلی (مانند کد صحت یا نامه تأیید) دریافت کنند. همچنین مدارک صادره از دانشگاه هایی که فاقد مهر تأیید اداره ثبت احوال هستند، مجاز به ترجمه و تأیید نمی باشند.

قانون ایران اجازه ترجمه رسمی و یا تأیید دادگستری مدرک موقت را نمی دهد و بسیاری از متقاضیان بدون آگاهی از این موضوع، زمان و هزینه خود را از دست میدهند.

راهکار: پیش از مراجعه به دارالترجمه، از اعتبار و قابلیت ترجمه مدرک خود اطمینان حاصل کنید. برای مدارک دانشگاهی، از سامانه سجاد (وزارت علوم) تأییدیه تحصیلی دریافت کنید. در صورت داشتن مدرک موقت، برای حل این مشکل از راهکارهای جایگزین مانند ترجمه ناتی یا ناجیت استفاده کنید. حتماً پیش از تحویل مدارک، اعتبار آنها را بررسی کنید.

چک لیست نهایی برای جلوگیری از ریجکتی

ردیفاقدام ضروری
۱تطابق کامل اطلاعات هویتی در تمام مدارک با پاسپورت
۲ترجمه کامل و بدون حذف هیچ بخشی از سند
۳استفاده از معادلهای استاندارد و تخصصی برای عناوین
۴ترجمه روی سربرگ رسمی با مهر و شماره مترجم معتبر
۵دریافت تأییدیه تحصیلی از مراجع ذیصلاح پیش از ترجمه
۶بررسی دقیق ترجمه توسط خود متقاضی قبل از ارسال نهایی

دارالترجمه‌ی رسمی مترجم سیتی – همراه مطمئن شما در ترجمه‌ی تخصصی مدارک تحصیلی با بالاترین کیفیت و دقت 🌐


این مقاله بر اساس جدیدترین منابع معتبر از جمله راهنماهای تخصصی ترجمه و تجارب عملی در سال ۲۰۲۶ تدوین شده است. برای اطلاعات بیشتر و مشاوره‌ی تخصصی، با کارشناسان دارالترجمه‌ی مترجم سیتی تماس بگیرید.

تصویر دکتر مریم شاهرخی

دکتر مریم شاهرخی

عضو هیأت علمی دانشگاه و مترجم رسمی قوه قضاییه، دانش‌آموخته دانشگاه شهید بهشتی در رشته ادبیات انگلیسی و زبان‌شناسی